الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

141

دقائق العلاج ( فارسي )

3 - در هنگام قى تكيه به چيزى نبايد بدهند و ايستاده نيز نبايد بود بلكه بايد بيمار نشسته و سرش را تا روبروى معده يا كمى بالاتر پائين بياورد . 4 - چشم و همچنين شكم بيمار را بايد با دستمالى ببندند و پس از قى كردن روى او را با آب سرد بشويند . 5 - بيمار پس از قى چيزى نبايد بخورد و بايد لختى بياسايد . 6 - قبل از خوردن قىآور كمى بايد ورزش و حركت كنند زيرا حركت ، گرم‌كننده و برانگيزنده صفرا است و پس از قى بيمار بايد رو و دهن خود را با آبى كه ممزوج با سركه است بشويد ، اگر سوزشى در معده خود احساس كرد مقدارى آب جوجه بنوشد ، اگر سكسكه به او دست دهد عطسه‌آور به كار برد ، اگر تشنه شد سكنجبين بنوشد و اگر حالت تهوع باقى ماند قدرى مصطكى با آب سيب بنوشد . چيزى كه صفرا را براى قى آماده مىكند سكنجبين عسلى با آب نيم گرم آنكه بلغم را آماده مىكند سكنجبين و شويد پخته و نمك و خردل است . و در سودا سكنجبين عنصلى « 1 » و نمك هندى بوره ( براكس ) ، نمك همراه با شويد - پخته و امثال آن است . هرگاه كه براى قىآورى بخواهند از املاح جيوه استفاده كنند البته بايد از خوردن چيزهاى ترش پرهيز كنند و ضمنا بايد گفت كه پيش از آن ، خوردن آماده‌كننده‌ها و منضجات لازم است چه اخلاط اگر به پرز معده چسبيده باشند و در آن حال قىآورى بمعده داخل شود در مقابل آن پايدارى مىكنند و معده آزرده گرديده و اندامهاى درونى متورم مىشوند . گاهى قىآورها در وقت گرسنگى و وقتى كه مريض عادت به قى ندارد و نيز هنگامى كه مواد روده ذوب گرديده و لينت يافته و همچنين در هنگامى كه تقويت‌كننده براى دهانه معده استعمال شده كار مسهل را

--> ( 1 ) به مقاله پنجم باب مركبات مراجعه شود . مترجم